Frêet op oew moers taol

Tilburgs Dikteej 2 nov 2011Ons oopaa, ons oomaa, ons paa èn ons moeder; ammòl Tilbörgers, èchte Krèùkezèèkers. Èn ikke dus ok. Mar ons moeder wò nie dègge dè ok aon ons kont heure. En dörrum moese wij hôoghòllaans praote tèùs. Die zaachte g, daor kwaame we mar nie vanaaf, mar ‘höllie’ in plaots van ‘zij’ en ‘gij’ vur ‘jij’, dè von ze nie zo jofel. En wè kwattastroojsel waar, dè wies toch gin man assie nie öt Tilbörg kwaam.

Ik waar nog mar en klèèn mèske toen al dèùdelek wier dèk ene taoleknobbel ha. Toen ik vur et irst naor de kleuterschool gewist waar, vroeg ons moeder: “Èn? Hoe was et?” “Hil goed”, zeej ik, “Ik kan al schrèève.” Èn dè waar en vurbòje van en schoolkarjèère waorin taole de boovetôon vuurde. Vur ons moeder ok en geruststèlling: dè plat Tilbörgs zotter zo wel ötgeramd worre.

Èn dè waar ok zôo. Mèn leeraare deeje der wèèrk zôo goed – èn ikke sewèèle ok – dègge bekaant nie kont heure waor ik vandaon kwaam. Ons moeder waar verrèkkes frêet op der dochter. Todèk in de vierde klas ene leraar Nederlands kreeg dieter en hil aandere kèèk op taol op nao hield. Irst vòn ik em mar enen appetjoek, den dieje. Wèttie deej waar de omgekirde wèèrelt. Et Aaveej Marieja, de gròndwèt, de kraant, al wèttie in zen haande kreeg, vertaoldenie in et Tilbörgs. Ge kunt oew èège wel vurstèlle dèk daor van stòn te kèèke. Ha ons moeder dan gin gelèèk?

In irste instaansie gaaf ik der gin sjoege aon. Et zo toch nie zo zèèn dèk al die moejte vur niks gedaon ha? Mar soms zattie, vurdè ons klas binnenkwaam, dingskes in et Tilbörgs te vertaole en dan bleef ik toch èkkes staon kèèke hoe dèttie dè deej. Soms liet ie dan heure hoe dèt klonk. Èn dè von ik zo verrèkkes leutig, dètter toch een vonkske ooversprong.

Meej men dieplooma op zak ging ik naor Amsterdam om te studeere aon de uunieversietèèt. Wir en taol, want dè waar waor ik goed in waar. Dus begon ik òn Zweeds. Ik waar de innigste Braobantse in et gruupke èn al die aander vonnen et ok leutig om naor mèn Tilbörgse zinnekes, as “Bettie akkum aai?” èn “Ik stòn tèène febriek en ik kossem nie bekweeke krèège” te löstere. Gelaage dèmme hèbbe!

Un hil jaor hèk in et taolepraktiekum gezeete, todèk de Zweedse taol maachteg waar. Wè denkte wè? Toen ik et algemeen beschaofd Zweeds onder de knie ha, begos et gemèùkel. We moese diejalèkte leere, want dès de lèèvende taol, zeeje ze daor. En ze zin ok dèk as Braobantse verrèkkes veul mazzel ha, omdèk die moejleke Zweedse klaanke al onder de knie ha. Èn toen viel bij mèn et kwartje.

Ik wit nie woar gij vandaon komt, mar bij jöllie hèbbe ze vast ok wèl zon tòltje dèt wèrd is om in lèève te houwe. Tis tòch en stukske kultuur dègge van oew aawlöj meegekreege hèt, zôo gezeet. Ge kunt er nog wel es vurdeel öthaole, nèffe dètter hil wè te laage valt meej die binnelaanse vrèmde taole. En daorum ben ik sinds dieje tèèd himmòl tweejtoalig: Nederlands en Tilbörgs, ik praot en schrèèf et allebaaj vloeiend.

U kunt geen reactie plaatsen.